De radioantenne in Dwingeloo is een iconisch en monumentaal bouwwerk dat nog dagelijks wordt ingezet voor wetenschappelijk onderzoek. Ondanks de leeftijd van het systeem stelt dit bijzondere object specifieke eisen aan onderhoud en bedrijfszekerheid.
Voor het smeren van de installatie worden inmiddels met succes twee biologisch afbreekbare smeermiddelen toegepast. Naast de levering van deze producten omvatte het project ook het spoelen, verversen en verantwoord afvoeren van de olie.
De antenne werd in 1965 ontworpen en gebouwd door Werkspoor en is nog altijd in gebruik bij ASTRON (Netherlands Institute for Radio Astronomy). Het onderhoud vindt plaats in samenwerking met vrijwilligersorganisatie CAMRAS, die zich inzet voor het behoud en gebruik van deze unieke installatie.
Analyse en optimalisatie van de aandrijfsystemen
De installatie bestaat uit verschillende componenten. Belangrijke onderdelen zijn de hoofdaandrijving met een haakse overbrenging en het taatslager, die samen zorgen voor het tourneren van de antenne. Daarnaast zijn boven op de radioantenne twee aandrijvingen geplaatst voor het verticaal richten van de schotel.
Ondanks zorgvuldig onderhoud bestonden er twijfels over de kwaliteit van de smering. Zo rees de vraag of het juiste olietype werd toegepast en in hoeverre sprake was van vervuiling en slijtage. Door middel van een trendanalyse, gebaseerd op periodieke oliemonsters, is dit nader onderzocht.
Uit deze analyse bleek dat de olie aanzienlijk vervuild was en dat een te lage viscositeit werd gebruikt. Met andere woorden: de toegepaste olie was te dun voor deze toepassing.
Van synthetische ester olie naar synthetische PAO
Aangezien de radioantenne zich in een Natura 2000-gebied bevindt, is ook gekeken naar milieuvriendelijkere smeermiddelen als alternatief. In veel gevallen wordt daarbij gekozen voor een synthetische esterolie. Bij oudere installaties is het echter vaak verstandiger om een synthetische PAO toe te passen, vanwege de betere compatibiliteit met afdichtingen.
Royal Purple BIOMAX smeermiddelen
In overleg is voor alle aandrijvingen gekozen voor Royal Purple BIOMAX Gear Oil EAL 150 en voor Lubcon Sintono HLK smeervet voor de baansmering. Beide smeermiddelen zijn biologisch afbreekbaar en goed geschikt voor de zware belastingen die bij de radioantenne optreden. Een bijkomend voordeel van het vet is de goede mengbaarheid.
Heb je een soortgelijke uitdaging?
